TOKSOPLASMOSİS

 
 



    İnsan ve kanatlılar dahil tüm sıcakkanlı hayvanları enfekte edebilen protozoer bir enfeksiyondur. Kesin konakçısı evcil ve yabani kedigillerdir. Gelişmesinde üç form vardır. Bunlar ; arakonakçıda bulunan doku kisti formları olan takizoit ve bradizoit ile son konakçıda bulunan ookist formudur.

Bulaşma dört şekilde olur:

1. Ookistlerle bulaşma : Kedi dışkısı ile çıkarılan ookistlerin ağız yolu ile alınması sonucu meydana gelir. Ookistler içme sularında ve nemli topraklarda bir yıldan fazla canlı kalabildiklerinden bulaşma potansiyeli çok yüksektir.

2. Bradizoitlerle bulaşma: Kedi, köpek ve insanda görülür. Kistli etlerin iyi pişirilmeden alınması sonucu, bradizoitlerin bağırsaklardan dokulara geçmesiyle oluşur. Özellikle çiğ köfte, sucuk, salam, pastırma gibi besinleri tüketenlerde insidans daha yüksektir.

3. Takizoitlerle bulaşma: Akut toksoplazmozun parazitemi döneminde görülebilir. Kongenital ve laboratuvar çalışmaları sırasında gelişen olgularda bulaşma takizoitlerle olmaktadır.

4. Kongenital bulaşma : Plasenta yoluyla anadan yavruya geçiştir. Koyun, fare ve insanlarda görülür. Hamileliği sırasında ilk kez enfekte olan kadınlarda görülür.

Hastalıktan korunmada;

-Etler çiğ veya az pişmiş olarak yenmemelidir. 66 oC' de pişirmek veya füme yapmakla, - 20 oC' de dondurmakla etlerdeki Toksoplazma kistlerinin etkisiz hale getirilebileceği bildirilmektedir.

-Çiğ yumurta ve süt tüketilmemelidir.

-Sahipli kediler pişirilmiş et ve et ürünleri ile beslenmeli, avladıkları fare ve kuşları yemeleri önlenmelidir.

-Kedilerin dışkılama kabları hergün temizlenerek kumu yenilenmeli ve böylece ookistlerin sporlanması önlenmelidir.

-Su ve sebzelerin kedi dışkısı ile kirlenmesi önlenmelidir.

-Hayvan yemlerinin kedi dışkısı ile bulaşması önlenmelidir.

Bulaşmada artropodların da rol oynayabileceği düşünülerek mücadele edilmelidir.

-Kedi veya kedi dışkısı ile çalışma yapan laboratuvar personeli risk altındadır. Bu kişiler laboratuvar tezgah ve aletlerinin kontaminasyonundan kaçınmalı, eldiven ve koruyucu elbise kullanmalıdır.