ERZURUM VETERİNER KONTROL VE
ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ
ETİK KURUL YÖNERGESİ
GEREKÇE:
Madde 1:
Hayvan ve insan sağlığı alanında yapılan araştırmaların bir çoğu deney
hayvanlarının kullanımını gerektirmektedir. Deney hayvanları üzerinde yapılacak
araştırma ve eğitim amaçlı deneysel çalışmaların haklı gerekçelerinin ortaya
konulması, mutlaka bilimsel amaçlar ve ahlakî ilkeler temel alınarak
düzenlenmesi ve yapılması; hayvan haklarının korunması ve hayvanların insan
kaynaklı mağduriyetlerinin önlenmesi açısından etik bir sorumluluk teşkil
etmektedir. Araştırma, eğitim ve deneysel test amaçlı deney hayvanlarının
yetiştirilmesi, bakımı, beslenmesi, nakilleri ve deneylerde kullanımlarının
özel gerekliliklerinin bilinmesi, hayvanlara saygı duyulması ve evrensel etik
ilkelere uyulması hem bireysel hem de kurumsal bir sorumluluk olup, bilimsel ve
ahlakî bir sağduyu gerektirmektedir.
Bu amaçla araştırma ve eğitimde kullanılacak deney hayvanlarının ve araştırma
yöntemlerinin Hayvan Deneyleri Etik Kurulu denetiminden geçmiş olması
gerekmektedir
AMAÇ:
Madde 2: Bu Yönerge 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında
hazırlanan ve 06 Temmuz 2006 gün ve 26220 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren “Hayvan Deneyleri Etik Kurulların Çalışma Usul ve Esaslarına
Dair Yönetmelik” çerçevesinde ve 6343 sayılı “Veteriner Hekimliği Mesleğinin
İcrasına, Türk Veteriner Birliği İle Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği
İşlere Dair” Kanunun 5., 9 Temmuz 1994 tarih ve 21984 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan “Veteriner Hekimliği Deontoloji Yönetmeliği”nin 6., 17., 26., Dünya
Veteriner Hekimleri Birliği Mesleki Etik Yasasının 4/d, 9., 12. Maddeleri, 5199
sayılı Hayvanları Koruma Kanununun 9. maddesi, 16 Mayıs 2004 tarih ve 25464
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin
Kullanılan Deney Hayvanlarının Korunması, Deney Hayvanlarının Üretim Yerleri
İle Deney Yapacak Olan Laboratuvarların Kuruluş, Çalışma, Denetleme, Usul Ve
Esaslarına Dair Yönetmelik”in 14. maddesi, Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi,
Helsinki Bildirgesi ile Ulusal ve Uluslararası düzeyde sağlık bilimleri etiğine
ilişkin diğer düzenlemeler dikkate alınarak Hayvan Deneyleri Etik Kurulu'nun
kuruluş, görev ve sorumlulukları, çalışma esasları, araştırma protokollerinin
incelenmesine, uygulanabilirliğine izin verilmesine, takibine ve gerektiği
durumlarda sonlandırılmasına ilişkin esasları belirlemek amacıyla
hazırlanmıştır.
KAPSAM:
Madde 3: Bu Yönerge,
Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü bünyesinde, deney hayvanları
üzerinde yapılacak araştırma ve eğitim amaçlı çalışmaların yanı sıra deneysel
test , deney hayvanları üretimi ve satışı konularındaki kabul edilebilir
uygulamaların sınırlarını, araştırma ve uygulamanın şeklini, bu araştırma ve
uygulamaları yapacak kişi ve kurumların
etik açıdan mevcut ilke ve kurallara uyulmasının izlenmesi ve görüş
bildirilmesi ile ilgili kabul edilen prensipleri kapsar.
TANIMLAR:
Madde 4: Bu Yönerge'de
geçen kavram ve terimler;
4.1. Etik: İnsanların
bireysel ve toplumsal ilişkilerinin temelini oluşturan değerleri, normları,
kuralları ahlakî yönden araştıran, tutum ve davranışları belirleyen, yol
gösteren ya da sınırlayan ve yürürlükteki ilkeleri irdeleyen bir felsefe alt
dalını ya da başka bir deyişle "ahlak felsefesi" ni,
4.2. Etik Kurulu: Deney
hayvanları ile yapılacak çalışma isteklerinin incelenmesi, bu çalışmaların etik
açıdan değerlendirilmesi, izlenmesi ve görüş bildirilmesi amacıyla teşkil
edilen Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Hayvan Deneyleri Etik Kurulunu
4.4. Etik Kurulu Başkanı:
Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü
Hayvan Deneyleri Etik Kurul Başkanını,
4.5. Enstitü: Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma
Enstitüsünü,
4.6. Yönerge: Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma
Enstitüsü Hayvan Deneyleri
Etik Kurul Yönergesini,
4.7.
Yaşam Ortamı: Bir popülasyonun doğal olarak yaşadığı ve ayrıca Erzurum
Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Deney Hayvanları Üretim ve
Araştırma Merkezi bünyesinde deney hayvanlarının bulunduğu yerleri,
4.8. Tür: Birbirleriyle
çiftleşebilen ve üreme yeteneğine sahip yavru yetiştirme potansiyelinde olan
bireylerin ait olduğu taksonomik birimi,
4.9. Üretim Hayvanları: Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma
Enstitüsü Deney Hayvanları Üretim ve Araştırma Merkezi Üretim
Ünitesi'nde araştırmalarda kullanılmak amacıyla özel olarak üretilen
hayvanları,
4.10. Deney
Hayvanları: Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma
Enstitüsü Deney Hayvanları Üretim ve Araştırma Merkezi'nde
yetiştirilen, araştırma ve eğitim amaçlı deneysel çalışmalarda kullanılan ya da
kullanılacak hayvanları (fare, sıçan, hamster, gerbil, kobay, tavşan, domuz
gibi),
4.11.
Üretim Ünitesi: Deneysel çalışmalarda kullanılacak deney
hayvanlarının gözlemlenerek üretildiği birimi,
4.12.
Araştırma Ünitesi: Deney hayvanlarının araştırma ve eğitim
amaçlı olarak kullanıldığı birimi,
4.13. Ön
Çalışma: Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma
Enstitüsü Araştırma Fen Kurulu ve Hayvan Deneyleri Etik Kurulu'nun izni
ile laboratuar çalışmaları ve projenin
verilmesinden önce ya da sonra, projenin kabulünden önce gereç ve yöntemin
uygunluğunu denemek amacıyla yapılan çalışmayı,
4.14.
Çalışma: Araştırma
ve eğitim amacıyla, deney hayvanları üzerinde yürütülen ve Erzurum
Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Araştırma Fen
Kurulu ve Hayvan Deneyleri Etik Kurulu tarafından kabul edilmiş tüm
çalışmaları,
ifade eder.
4.15.Tesis
Sorumlu Yöneticisi: Tesisin yönetim ve işletmesinden kuruluş sahibi ile birlikte
sorumlu veteriner hekimini;
4.16.Diğer
Tanımlamalar
4.16.1.
Uzman:
Tesiste çalışacak her biri ilgili dallarında uzmanlaşmış veya akademik kariyer
yapmış veteriner hekim, tıp hekimi veya biyoloğu,
4.16.2.
Veteriner Hekim: Tesiste ve kuruluşta çalışan veteriner hekimlerini,
4.16.3. Tıp
Hekimi:
Araştırma yapacak ve diğer kurum ve kuruluşlarda çalışan tıp hekimlerini,
4.16.4.
Biyolog:
Tesiste ve kuruluşta çalışan biyoloğu,
4.16.5.
Teknik Personel: Tesislerde ve kuruluşta teknik hizmet kadrosunda çalışan
kimyager ve biyologları,
4.16.6.
Teknisyen: Tesislerde çalışan veteriner sağlık teknisyenlerini,
4.16.7.
Laborant:
Tesislerde ve kuruluşta çalışan laboratuvar teknisyenlerini,
4.16.8.
Irk:
İzinli, kayıtlı deneylerde kullanılmak için özellikle üretilen hayvan
ırklarını,
4.16.9.
Deney:
Hayvanlarda acı, ağrı, stres veya kalıcı zarara neden olabilecek veya bu
durumda hayvanların doğumuna yol açacak, ancak modern tıbbın kabul ettiği
hayvanların uyutma veya işaretlenmeleri için (insani metodlar) en az acıyı
veren yöntemlerin kullanılması hariç olmak üzere, hayvanların deneysel veya
bilimsel amaçlar için kullanımını,
4.16.10.
Laboratuvar: Kuruluşların bünyesinde yer alan ve deneysel ve bilimsel amaç
için deney hayvanlarına müdahale yapılan birimleri,
4.16.11.
Tesis:
Deneysel ve diğer bilimsel amaçlar için kullanılacak olan hayvanların üretim
yerlerini,
4.16.12.
Kuruluş izni: Yer, proje ve planlarının Bakanlıkça uygun görülmesi durumunda,
tesislerin ve laboratuvarların kurulması için, Bakanlıkça verilen izin
belgesini,
4.16.13.
Çalışma izni: Bakanlıkça kurulma izni verilmiş ve uygun yer, proje ve
planlarına göre yapılmış kuruluşların, faaliyete geçmesi için, Bakanlıkça
verilen izin belgesini
ifade eder.
KURULUŞ:
Madde 5:
5.1. Erzurum
Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Hayvan Deneyleri Etik Kurulu,
Enstitü Müdürü tarafından görevlendirilen 7 (Başkan ve Başkan yardımcıları
dahil) üyeden oluşur. Üyeler, uzmanlık konularında en az 2 yıllık deneyime
sahip olmalıdır. Kurulda, Deney Hayvanları Araştırma Ünitesi'nin sorumlusu, deney
hayvanları konusunda deneyimli bir veteriner hekim bulunması zorunludur. Etik
Kurulu üyeleri, aralarında bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir raportör
seçerler. Bir yıl içinde izinsiz ya da mazeretsiz üst üste 2 toplantıya
katılmayan üyenin üyeliği düşer.
5.2. Görev Süresi: Etik Kurulu'nun görev süresi 4 yıldır. Görev süresi dolan
üye yeniden atanabilir.
5.3.
Etik Kurulu, gerektiğinde konusunda deneyimli uzmanların yazılı görüşlerini
alabilir veya etik kurulu toplantısına davet ederek sözlü görüş isteyebilir.
YETKİLERİ:
Madde 6:
Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Hayvan
Deneyleri Etik Kurulu'nun yetkileri;
6.1. Erzurum
Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü bünyesinde deney hayvanları
üzerinde eğitim, deneysel test, araştırma ve tez amaçlı yapılacak bütün
uygulamaların, Hayvan Deneyleri Etik Kurulu tarafından onaylanmış olması
zorunludur.
6.2. Enstitü dışından kuruma
gelecek deney hayvanı taleplerinde; kurum ve kuruluşlarından almış oldukları
Etik Kurul raporunun fotokopisini Erzurum
Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Hayvan Deneyleri Etik Kurulu'na
ibraz etme zorunluluğu vardır. Hayvan
Deneyleri Etik Kurul Raporu sunulmadığı takdirde satış sonrası
oluşabilecek her türlü olumsuzluktan Erzurum Veteriner
Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Hayvan Deneyleri Etik Kurulu mesul değildir.
ETİK KURULUN GÖREVLERİ
Madde 7: Erzurum
Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Hayvan Deneyleri Etik Kurulu'un görevleri aşağıda
sayılmıştır.
7.1. Her
türlü hayvanın deneylerde kullanımının etik kurallara uygun olup olmadığına
karar vermek. Bu amaçla gerekli düzenlemeleri yapmak,
7.2.
Hayvanlar üzerinde yapılacak çalışmaların onaylanmış protokole uygun olarak
yapılmasını denetlemek,
7.3. Onay
alınmadan deney hayvanı kullanılmasını engellemek,
7.4.
Hayvanlarla çalışacak personelin ehil olup olmadığını değerlendirmek,
7.5. Deney
hayvanlarıyla çalışacak personelin eğitilmesi için sertifika programları
düzenlemek,
7.6.
Laboratuar koşullarının deney hayvanlarıyla çalışmaya uygun olup olmadığını
denetlemek. Bu konuda Enstitü Müdürlüğü ve ilgili bölüm şefliklerini
bilgilendirmek,
7.7. Deney
hayvanları ile çalışma yapılan yerlerin uygunluklarını onaylamak, akreditasyon
programları geliştirmek, akredite edilmeyen yerlerde deney hayvanı kullanılmasını
engellemek.
7.8. Deney
hayvanlarıyla uğraşan personelin iş koşullarını işyeri sağlık kurallarına
uygunluk yönünden denetlemek,
7.9. Deney
hayvanları yetiştirme ve barındırma koşullarının etik yönden uygun olup
olmadığını denetlemek,
7.10.
Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü’nde deney hayvanı kullanımı
ile ilgili her türlü veriyi toplamak ve “Deney Hayvanları Kullanımı Yıllık
Raporu” nu hazırlamak.
ÇALIŞMA ESASLARI:
Madde 8: Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Hayvan Deneyleri Etik Kurulu'nun çalışma esasları;
8.1. Etik Kurulu, başkanın gündemli çağrısı üzerine
üyelerinin en az yarısından fazlasının katılımı ile toplanır ve çalışmalarını
grup esasına dayalı olarak sürdürür.
8.2. Etik Kurulu, çalışmalarını yöntemler ve yazılı
esaslara göre yürütür, faaliyet ve toplantılarının yazılı tutanaklarını tutar.
8.3. Kararlar, yeterli sayıda üyenin katılımıyla yapılan
toplantılarda yazılı çalışma yöntemlerine göre alınır.
HAYVAN DENEYLERİ İLE
İLGİLİ ETİK İLKELER:
Madde 9: Deney
hayvanları üzerinde eğitim ve araştırma amacıyla yapılacak çalışmaların
yürütülmesinde aşağıdaki hususlara uyulur;
9.1. Bu
yönergede açıkça belirtilen ilkelere bağlı kalındığı sürece, insan ve hayvan
sağlığı konusunda bilime katkıda bulunacak eğitim, öğretim ve bilimsel amaçlı
çalışmalar, uygun anestezi uygulanan ve ağrıya duyarsızlaştırılan hayvanlarda
gerçekleştirilebilir.
9.2. Deneysel çalışmalarda kullanılması zorunlu olan deney
hayvanlarına karşı saygı göstermek ve etik açıdan tutarlı olmak
araştırmacıların başta gelen sorumlulukları arasında olmalıdır.
9.3. Deney hayvanları üzerinde yapılacak bütün deneysel
çalışmalar, bu konuda uygun eğitimi almış deneyimli kişiler tarafından ya da bu
kişilerin denetimi ve danışmanlığı altında yürütülmelidir. İlk defa çalışma
yapacak öğrenci ya da araştırmacılar anestezi ve diğer cerrahi teknikler
hakkında bir eğitim almadan invazif yöntemleri uygulamamalıdır.
9.4. Deney
hayvanı kullanılmadan geçerliliği kanıtlanmış diğer bilimsel alternatif
yöntemler (video, in-vitro biyolojik sistemler, bilgisayar simülasyon ve
matematiksel yöntemler gibi) varsa deney yapılmamalıdır. Daha önce ayrıntılı
olarak yapılmış çalışmalar tekrarlanmamalıdır.
9.5. Silah, cephane, tütün ürünleri, deterjanlar ve
kozmetik ürünlerin geliştirilmesi ya da denenmesi amacıyla hayvanlar üzerinde
deneysel çalışma yapılmamalıdır.
9.6. Deney
hayvanları üzerinde gereksiz çalışmalar yapılmamalı ve bir hayvan çalışmalarda
bir kereden fazla kullanılmamalı ve araştırmanın sonuçlarından beklenen
yararlar, kullanılacak hayvanlara verilen sıkıntıya değecek kadar önemli
değilse çalışma yapılmamalıdır.
9.7. Deneysel çalışma için en uygun tür, cins, kalite ve
sayıda hayvan modeli seçilmeli ve bilimsel olarak geçerli sonuçları verebilecek
mümkün olan en az sayıda ve en az kompleks tür tercih edilmeli, deney
hayvanının ve gereç-yöntemin uygunluğunu belirlemek üzere bir ön çalışma
yapılmalıdır.
9.8. Yetiştirilen ve deneylerde kullanılan bütün
hayvanların, güncel uluslararası standart ve kurallar kapsamında türlerine
uygun fizyolojik, psikolojik ve çevresel koşullarda, uygun veteriner bakım ve
yönetimi ile sağlıklı ve rahat yaşamalarına olanak sağlanmalıdır.
9.9. Deney hayvanlarının nakilleri sırasında türlerine ve
özelliklerine uygun şartlar sağlanmalıdır.
9.10. Araştırmacılar, insanda ağrı ile sonuçlanan
işlemlerin omurgalı hayvan türlerinde de ağrıya neden olacağını göz önünde
bulundurarak çalışmalarını en az ağrı ve sıkıntı yaratacak koşullarda,
veteriner hekim kurallarına uygun sedasyon, analjezi ve anestezi yöntemlerini
kullanarak yapmalıdır. Nöromusküler blokaj yapan ajanlar bilinç kaybı
oluşturmadan paralizi yaptıkları için anestezik madde yerine kullanılamazlar.
9.11. Kullanılacak deney hayvanlarının fiziksel hareketlerini
ve ihtiyaçlarını sınırlayan prosedürler çalışmanın amacına ulaşması için
gereken en az sürede olmalıdır.
9.12.
Araştırmacılar, aşağıdaki prosedürlerin kullanımında özellikle duyarlı
olmalıdır;- Pre ve postoperatif dönemlerde ağrı kesicilerin kullanılmasını
kısıtlayan çalışmalar,- Ağrı duyusunun azaltılmadığı paralizi ve immobilizasyon
stresi gibi durumlar, Elektrik şoku ve anormal çevre şartlarının (düşük ya da
yüksek ısı, yüksek nem, değiştirilmiş atmosferik koşullar gibi) kullanılarak
yaşam şartlarının olumsuzlaştırıldığı çalışmalar, Ağrı ve stres gibi travma
(yanık, kırık gibi) ile ilgili çalışmalar, Deney hayvanının fizyolojik beslenme
koşullarına uymayan (uzun süreli su ve besin verilmemesi gibi) durumlar.
9.13. Uzun süreli çalışmalarda, hayvanın yaşam koşullarının
en iyi düzeyde tutulması için gereken özen gösterilmelidir. Yiyecek ve su
kısıntısı ya da kesilmesini kapsayan deneysel prosedürler, kısa süreli olmalı
ve hayvan sağlığına zararlı hiçbir yan etkiye sahip olmamalıdır.
9.14. Çevreyi etkileyebilecek çalışmaların yürütülmesinde
özel bir dikkat gösterilmelidir. Çalışma sonunda ortaya çıkan atıklar ile ölü
hayvanların ve biyolojik materyalin, çevreye, insan ve hayvan sağlığına zarar
vermemesi için tüm atıklar uygun şekilde imha edilmelidir.
9.15. Çalışmanın sonunda şiddetli ve sürekli ağrı çeken,
iyileşmesi mümkün olmayan ve yaşamını sürdüremeyecek durumda ve çevresi için
risk oluşturabilecek olan deney hayvanlarının, tercihen prosedür sırasında veya
sonunda, insanî bir yöntemle ve gerekçeleri belirtilerek yaşamlarına son
verilebilir. Ötenazide, ani ve ağrısız bir ölümle sonuçlanacak bir yöntem
seçilir ve deney hayvanı ancak ölüm kriterleri kanıtlandıktan sonra atılabilir.
9.16. Deney
hayvanları ile yapılan çalışmalar, basın-yayın gibi kitle iletişim araçları ile
halka sergilenmemelidir.
İZİN ZORUNLULUĞU:
Madde 10. Aşağıda
belirtilen çalışmalarda Etik Kurul’un onayının alınması zorunludur.
10.1. Her
türlü araştırma projesi, tez (uzmanlık, bilim uzmanlığı ve doktora) çalışmasına
yönelik hayvan deneyleri ve gözlemleri,
10.2. Eğitim
amacıyla yapılacak öğrenci pratikleri ve demonstrasyonlar,
10.3. Bir
metot öğrenilmesi ve el alıştırması için yapılacak testler ve çalışmalar,
10.4. Erzurum Veteriner kontrol ve Araştırma Enstitüsü personeli olmamakla birlikte Enstitü
bünyesinde deney hayvanı kullanacakların yapacakları çalışmalar ile Deney
Hayvanı Yetiştirme Laboratuvarı’ndan hayvan temin etmek suretiyle yapılacak
çalışmalar.
10.5. Rutin
deneysel uygulamalar için kuruldan bir defaya mahsus olarak gerekli izinler
alınır. Her uygulama için tekrar izin alınmasına gerek yoktur. Deneysel uygulamalarda ortaya
konacak değişiklikler bildirilerek her
defasında kurul onayı yenilenmelidir.
Enstitü dışından kişilerin, kendi
kurumlarında deney hayvanları ile yapacakları çalışmalar için Etik Kurul’a
başvurmaları halinde etik yönden değerlendirme yapılabilir. Bu tür başvurularda
Kurul raporu ilgiliye tebliğ edilir
BAŞVURU SAHİPLERİNİN
SORUMLULUKLARI:
Madde 11: Etik Kurulu'na yapılacak başvurularda kişisel beyan esastır
ve başvuru sahipleri aşağıdaki hususları kabul etmişlerdir.
11.1. Başvuru formlarında vermiş oldukları bilgilerin
doğruluğunu teyit etmişlerdir.
11.2. Etik
Kurulu onayı almadan çalışmaya başlamayacaklarını taahhüt etmişlerdir ve
Enstitümüzden Deney Hayvanı taleplerini sağlayacak olan tüm kurum ve
kuruluşlardan Taahüt Formu yazısı
alınması zorunludur.
11.3. Deney hayvanlarında yapılacak işlemleri başvuru
formunda belirtilen hususlara uygun şekilde yapmayı ve Etik Kurulu'nun
çalışmaları izleme isteğinde bulunması durumunda, çalışmanın yapıldığı
laboratuvarları Etik Kurulu üyelerine açmayı kabul etmişlerdir.
11.4. Etik Kurulu onayından sonra araştırma projesinde
yapılan değişiklikler kurula yazılı olarak bildirilmelidir ve onayının alınması
gerekmektedir.
BAŞVURU İŞLEMLERİ:
Madde 12: Etik
Kurulu başvuruları, ilgili formun doldurularak Etik Kurulu Başkanlığı'na teslim
edilmesi ile yapılır.
12.1.
Bütün başvuruların, proje yürütücüsü tarafından yapılması gereklidir.
12.2. Erzurum Veteriner
kontrol ve Araştırma Enstitüsü Deney Hayvanları Üretim ve Araştırma Merkezi'nde
deneysel çalışma yapmak üzere yazılı olarak başvuran tüm araştırmacılar,
Erzurum Veteriner kontrol ve Araştırma Enstitüsü Hayvan Deneyleri Etik Kurulu
onayını almak zorundadır.
12.3.
Etik Kurulu'na sunulan ön çalışma ve araştırma projeleri incelenerek etik
açıdan değerlendirmeye alınır.
KARARLAR:
Madde 13:
13.1. Hayvan Deneyleri
Etik Kurulu başkanının gündemli çağrısı üzerine toplanan kurul, kendisine
gönderilen başvuru formlarını inceledikten sonra hazırladığı raporları belli
bir süre içinde proje yöneticisine gönderir.
13.2.
Kararlar, kurul üye sayısının çoğunluğuna göre alınır, oy eşitliği durumunda
başkanın oyu yönünde karar verilir.
13.3.
Proje başvuruları, incelendikten sonra sonuçlar yazılı olarak başvuru sahibine
gönderilir.
İNCELEME
YÖNTEMİ:
Madde 14: Etik Kurulu,
ulusal ve uluslararası sözleşmeleri ve bildirgeleri de göz önünde bulundurarak
projeleri, ilgili mevzuata göre etik ve deontolojik yönleriyle inceler ve
açıklığa kavuşturur. Ulusal ve uluslararası metinlerde düzenlenmemiş bir
sorunla karşılaşıldığında bunu ilkeye bağlayabilir.
RAPORLARIN
HAZIRLANMASI VE İÇERİĞİ:
Madde 15: Usulüne uygun olarak yapıldığı saptanan başvurular, incelenmek üzere Etik Kurulca belirlenen raportör(ler)e iletilir. Raportörün görüşünü hazırlamasını takiben, ilk Etik Kurul toplantısında başvuru gündeme alınarak değerlendirilir. Raportör çalışmayı yapmak isteyenle mülakat yapılmasını isteme hakkına da sahiptir.
Etik Kurul, yaptığı
değerlendirme neticesinde “uygun”, “düzeltilmesi gerekir” “koşullu olarak
uygun” ya da “uygun değildir” şeklinde karar verir. Etik Kurul üyelerine ait
başvurular görüşülürken ilgili Kurul üyesi görüşmelere katılamaz ve oy
kullanamaz.
“Düzeltilmesi gerekir” kararı
verilen başvurular, başvuru sahibi tarafından düzeltildikten sonra, Etik
Kurul’da tekrar değerlendirilir. “Koşullu olarak uygun” kararı verilen projeler
Etik Kurul tarafından saptanacak belli bir süre boyunca izlenip istenen
koşulların yerine getirilip getirilmediği değerlendirildikten sonra “uygun” ya
da “uygun değildir” şeklinde karara bağlanır. Etik Kurul, deney hayvanlarında
uygulama yapacak kişilerin ehil olup olmadıklarını da değerlendirebilir ve
yeterli görmemesi halinde eğitim almaları için alanlarında deneyimli bir
araştırıcıyla bir süre çalışmalarını veya bir kurstan geçmelerini isteyebilir.
Madde 16:
Hazırlanan raporlar, Etik Kurulu'nda tartışmaya açıldıktan sonra oylanır ve
kesin rapor kurul üyeleri tarafından imzalanır. Karara katılmayan üye "
karşı oy " gerekçesini yazmak zorundadır.
Madde 17:
Raporda etik değerlendirme ve sonuç, gerekçesi ile belirtilir. Başvuru etik
ilkelere uygun ise " Hayvan Deneyleri Etik Kurulu Yönergesi ilkelerine
uyulmuştur. " cümlesine yer verilir. Bu ifade " Etik Kurulu Onayı
" olarak kabul edilir.
SON HÜKÜMLER:
Madde 18:
Bu yönergede belirtilen ilkelere uygun olmayan eğitim, öğretim ve bilimsel
araştırma amaçlı çalışmalar, Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü
ve Deney Hayvanları Üretim ve Araştırma
Merkezi ve Enstitünün diğer birimlerinde yapılamaz.
Madde 19:
Yönergenin kabul tarihinden itibaren yapılmış hayvan deneylerine dayalı
bilimsel makaleler ve sunumlarda, " Etik Kurulu ilkelerine uyulmuştur.
" ifadesi yer almalıdır.
Madde 20: Etik Kurulu'na
başvuru yapılmadan sunulacak olan bildiri ve posterler ile yayımlanacak
makalelerde yer alacak olan " Etik Kurulu ilkelerine uyulmuştur. "
beyanından doğabilecek etik sorunların tüm sorumluluğu araştırmacı/araştırmacılara
ait olacaktır.
Madde 21: Etik
Kurul kararları gizli olup, başvuru sahiplerinden başkasına bilgi verilmez.
YÜRÜRLÜK:
Madde 22: Bu yönerge Tarım
ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünün onayı tarihinde
yürürlüğe girer.
YÜRÜTME:
Madde 23:
Bu yönerge hükümleri Enstitü Müdürü tarafından yürütülür.